(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.93. అధ్యాయః 093
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి తటాకాదిప్రతిష్ఠాయా వృక్షాద్యారోపణస్య చ ఫలనిరూపణం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

ఆరామాణాం తటాకానాం యత్ఫలం కురుపుంగవ।
తదహం శ్రోతుమిచ్ఛామి త్వత్తోఽద్య భరతర్షభ॥ 13-93-1(85148)
భీష్మ ఉవాచ। 13-93-2x(7081)
సుప్రదర్శా బలవతీ చిత్రా ధాతువిభూషితా।
ఉపేతా సర్వభూతైశ్చ శ్రేష్ఠా భూమిరిహోచ్యతే॥ 13-93-2(85149)
తస్యాః క్షేత్రవిశేషాశ్చ తటాకానాం చ బంధనం।
ఔదకాని చ సర్వాణి ప్రవక్ష్యాంయనుపూర్వశః॥ 13-93-3(85150)
తటాకానాం చ వక్ష్యామి కృతానాం చాపి యే గుణాః।
త్రిషు లోకేషు సర్వత్ర పూజనీయస్తటాకవాన్॥ 13-93-4(85151)
అథవా మిత్రసదనం మైత్రం మిత్రవివర్ధనం।
కీర్తిసంజననం శ్రేష్ఠం తటాకానాం నివేశనం॥ 13-93-5(85152)
ధర్మస్యార్థస్య కామస్య ఫలమాహుర్మనీషిణః।
తటాకసుకృతం దేశే క్షేత్రమేకం మహాశ్రయం॥ 13-93-6(85153)
చతుర్విధానాం భూతానాం తటాకముపలక్షయేత్।
తటాకాని చ సర్వాణి దిశంతి శ్రియముత్తమాం॥ 13-93-7(85154)
దేవా మనుష్యగంధర్వాః పితరోరగరాక్షసాః।
స్థావరాణి చ భూతాని సంశ్రయంతి జలాశయం॥ 13-93-8(85155)
తస్మాత్తాంస్తే ప్రవక్ష్యామి తటాకే యే గుణాః స్మృతాః।
యా చ తత్ర ఫలావాప్తిర్ఋషిభిః సముదాహృతాః॥ 13-93-9(85156)
వర్షాకాలే తటాకే తు సలిలం యస్య తిష్ఠతి।
అగ్నిహోత్రఫలం తస్య ఫలమాహుర్మనీషిణః॥ 13-93-10(85157)
శరత్కాలే తు సలిలం తటాకే యస్య తిష్ఠతి।
గోసహస్రస్య స ప్రేత్య లభతే ఫలముత్తమం॥ 13-93-11(85158)
హేమంతకాలే సలిలం తటాకే యస్య తిష్ఠతి।
స వై బహుసువర్ణస్య యజ్ఞస్య లభతే ఫలం॥ 13-93-12(85159)
యస్య వై శైశిరే కాలే తటాకే సలిలం భవేత్।
తస్యాగ్నిష్టోమయజ్ఞస్య ఫలమాహుర్మనీషిణః॥ 13-93-13(85160)
తటాకం సుకృతం యస్య వసంతే తు మహాశ్రయం।
అతిరాత్రస్య యజ్ఞస్య ఫలం స సముపాశ్నుతే॥ 13-93-14(85161)
నిదాఘకాలే పానీయం తటాకే యస్య తిష్ఠతి।
వాజిమేధఫలం తస్య ఫలం వై మునయో విదుః॥ 13-93-15(85162)
స కులం తారయేత్సర్వం యస్య ఖాతే జలాశయే।
గావః పిబంతి సలిలం సాధవశ్చ నరాః సదా॥ 13-93-16(85163)
తటాకే యస్య గావస్తు పిబంతి తృషితా జలం।
మృగపక్షిమనుష్యాశ్చ సోఽశ్వమేధఫలం లభేత॥ 13-93-17(85164)
యత్పిబంతి జలం తత్ర స్నాయంతే విశ్రమంతి చ।
తటాకే యస్య తత్సర్వం ప్రేత్యానంత్యాయ కల్పతే॥ 13-93-18(85165)
దుర్లభం సలిలం తాత విశేషేణ పరత్ర వై।
పానీయస్య ప్రదానేన ప్రీతిర్భవతి శాశ్వతీ॥ 13-93-19(85166)
తిలాందదత పానీయం దీపాందదత జాగృత।
జ్ఞాతిభిః సహ మోదధ్వమేతత్ప్రేత్య సుదుర్లభం॥ 13-93-20(85167)
సర్వదానైర్గురుతరం సర్వదానైర్విశిష్యతే।
పానీయం నరశార్దూల తస్మాద్దాతవ్యమేవ హి॥ 13-93-21(85168)
ఏవమేతత్తటాకస్య కీర్తితం ఫలముత్తమం।
అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి వృక్షాణామవరోపణం॥ 13-93-22(85169)
స్థావరాణాం చ భూతానాం జాతయః షట్ ప్రకీర్తితాః।
వృక్షగుల్మలతావల్ల్యస్త్వక్సారాస్తృణజాతయః॥ 13-93-23(85170)
ఏతా జాత్యస్తు వృక్షాణాం తేషాం రోపే గుణాస్త్విమే।
కీర్తిశ్చ మానుషే లోకే ప్రేత్య చైవ ఫలం శుభం॥ 13-93-24(85171)
లభతే నామ లోకే చ పితృభిశ్చ మహీయతే।
దేవలోకే గతస్యాపి నామ తస్య న నశ్యతి॥ 13-93-25(85172)
అతీతానాగతే చోభే పితృవంశం చ భారత।
తారయేద్వృక్షరోపీ చ తస్మాద్వృక్షాంశ్చ రోపయేత్॥ 13-93-26(85173)
తస్య పుత్రా భవంత్యేతే పాదపా నాత్ర సంశయః।
పరలోకగతః స్వర్గం లోకాంశ్చాప్నోతి సోఽవ్యయాన్॥ 13-93-27(85174)
పుష్ణైః సురగణాన్వృక్షాః ఫలైశ్చాపి తథా పితౄన్।
ధాయయా చాతిథిం తాత పూజయంతి మహీరుహః॥ 13-93-28(85175)
కిన్నరోరగరక్షాంసి దేవగంధర్వమానవాః।
తథా ఋషిగణాశ్చైవ సంశ్రయంతి మహీరుహాన్॥ 13-93-29(85176)
పుష్పితాః ఫలవంతశ్చ తర్పయంతీహ మానవాన్।
వృక్షదం పుత్రవద్వృక్షాస్తారయంతి పరత్ర తు॥ 13-93-30(85177)
తస్మాత్తటాకే సద్వృక్షా రోప్యాః శ్రేయోర్థినా సదా।
పుత్రవత్పరిపాల్యాశ్చ పుత్రాస్తే ధర్మతః స్మృతాః॥ 13-93-31(85178)
తటాకకృద్వృక్షరోపీ ఇష్టయజ్ఞశ్చ యో ద్విజః।
ఏతే స్వర్గే మహీయంతే యే చాన్యే సత్యవాదినః॥ 13-93-32(85179)
తస్మాత్తటాకం కుర్వీత ఆరామాంశ్చైవ రోపయేత్।
యజేచ్చ వివిధైర్యజ్ఞైః సత్యం చ సతతం వదేత్॥ ॥ 13-93-33(85180)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి త్రినవతితమోఽధ్యాయః॥ 93 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-93-2 బలవతీ బహుసస్యోత్పాదికా॥
7-93-4 ఔదకాని ఖాతాని తటాకాని॥ 7-93-4 తటాకవాన్ తటాకకృత్॥
7-93-5 మిత్రాణాం సదనమివోపకారకం సస్యోత్పాదనాదినా।
మైత్రం మిత్రస్య సూర్యస్యేదం ప్రీతికరం। మిత్రాణాం దేవానాం వివర్ధనం పోషకం॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.